تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر: آیا استفاده از آداپتور با آمپر بالاتر دستگاه را می سوزاند؟

راستش رو بخواید، این یکی از اون ترس‌هاییه که هممون حداقل یه بار داشتیم. آداپتور مودم سوخته، رفتیم در کمد رو باز کردیم و یه آداپتور دیگه پیدا کردیم که سوکتش بهش می‌خوره، ولی روش نوشته 5A در حالی که مودم روش نوشته 2A

اینجاست که دست و دلمون می‌لرزه... "اگه بزنمش، مودم منفجر میشه؟"، "نکنه دود کنه؟".

امروز می‌خوام یه بار برای همیشه این پرونده رو ببندم. نه با فرمول‌های پیچیده فیزیک که سردرد بگیرید، بلکه خیلی خودمونی و ساده. قول میدم بعد از خوندن این متن، دیگه هیچوقت موقع عوض کردن آداپتور نترسید.

دنیای برق دو تا قانون نانوشته داره که اگه بلد باشید، پادشاهی می‌کنید. خیلی‌ها فکر می‌کنن "برق، برقه دیگه!". ولی نه، برق دستگاه‌های الکترونیکی مثل غذای آدم می‌مونه. اگه غذای اشتباه بدی، دستگاه دل‌درد می‌گیره (یا بدتر، می‌سوزه!).

داستان اصلی سر دو تا عدده: ولتاژ (V) و آمپر (A). امروز می‌خوایم ببینیم اگه آمپر رو دستکاری کنیم چی میشه؟ آداپتور ۲ آمپر بخریم یا ۵ آمپر؟ اصلا تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر چیه؟

قانون یک خطی (اینو حتما حفظ کن)

قبل از اینکه بریم سراغ توضیحات تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر، این جمله رو مثل اسم خودتون حفظ کنید. کل مقاله تو همین یه جمله خلاصه میشه:

 "ولتاژ باید دقیقاً همون باشه، ولی آمپر می‌تونه بالاتر باشه (اما نباید کمتر باشه)."

یعنی چی؟ یعنی اگه دستگاهت ۱۲ ولته، حتما باید آداپتور ۱۲ ولت بهش بزنی (نه ۹، نه ۲۴). اما اگه دستگاهت ۲ آمپره، می‌تونی آداپتور ۵ آمپر، ۱۰ آمپر یا حتی ۱۰۰ آمپر بهش بزنی! هیچ اتفاق بدی نمیفته.

 از کجا بفهمیم آداپتور چند آمپر است؟

خیلی راحته. آداپتور رو بردارید و نوشته‌های ریز روش رو بخونید (آره می‌دونم، بعضیاش انقدر ریزه که ذره‌بین می‌خواد).

دنبال کلمه OUTPUT بگردید. جلوی اون معمولاً یه چیزی شبیه این نوشته:

12V --- 2A

یا

12V --- 5000mA 

آداپتور 2 آمپر

این پرکاربردترین آداپتور دنیاست. تقریبا ۸۰ درصد گجت‌های دور و برمون با همین کار می‌کنن.

 کاربرد آداپتور 2A

• دوربین‌های مداربسته (تکی)
•  مودم‌های ADSL و فیبر نوری
•  دستگاه‌های کارتخوان (POS)
•  چراغ‌های مطالعه LED کوچیک

آداپتور 5 آمپر

این یکی یه کم گردن‌کلفت‌تره. معمولاً سایزش بزرگتره و ترانس داخلیش قوی‌تره.

 کاربرد آداپتور 5A

• دستگاه ضبط DVR یا NVR چون هارد دیسک برق زیادی موقع استارت می‌خواد
•  ریسه نواری‌های LED مثلا ۵ متر نور مخفی
• مانیتورهای کامپیوتر قدیمی
•  روشن کردن ۲ یا ۳ تا دوربین مداربسته به صورت همزمان با یه آداپتور.

جدول تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر 

یه نگاه سریع بندازیم به تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر:

تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر با مثال ساده

بیاید یه مثال بزنیم که قشنگ جا بیفته.

فرض کنید آمپر، "زورِ بازوی" آداپتوره.

 دستگاه شما (مثلاً مودم): یه وزنه ۲ کیلویی هست.

 آداپتور ۲ آمپر: یه آدمیه که زورش دقیقاً به اندازه بلند کردن وزنه ۲ کیلوییه. کار رو انجام میده، ولی عرق می‌ریزه و خسته میشه (داغ می‌کنه).

 آداپتور ۵ آمپر: یه بدنساز حرفه‌ایه که زورش به ۵ کیلو می‌رسه. اگه بهش بگی وزنه ۲ کیلویی (مودم) رو بلند کن، می‌تونه؟ بله، مثل آب خوردن! اصلا هم خسته نمیشه.

آیا آداپتور 5A دستگاه 2A رو می سوزونه؟

نه! به هیچ وجه.

این بزرگترین دروغیه که بین مردم رایجه. دستگاه‌های برقی "هوشمند" نیستن ولی یه خاصیتی دارن به اسم "مقاومت داخلی". دستگاه شما فقط به اندازه‌ای که نیاز داره برق می‌خوره.

اگه شما یه آداپتور ۵ آمپر رو به دوربین ۲ آمپری وصل کنید، دوربین فقط همون ۲ آمپر رو از سیم می‌کشه و اون ۳ آمپر باقی‌مونده توی آداپتور "ذخیره" می‌مونه (در واقع اصلا تولید نمیشه).

اتفاقاً این کار برای آداپتور خیلی هم خوبه چون هیچ‌وقت با ۱۰۰ درصد توانش کار نمی‌کنه و خنک می‌مونه. عمرش هم بیشتر میشه.

کاربرد آداپتور 2A در برابر 5A : کدوم رو بخریم؟

اگه دستگاهتون روی برچسبش نوشته Input: 12V 1A یا 1.5A یا 2A -> همون آداپتور ۲ آمپر براش کافیه و کارتون رو راه میندازه. الکی پول اضافه ندید.

 اگه دستگاهتون نوشته Input: 12V 3A یا 4A -> اینجا دیگه نمی‌تونید آداپتور ۲ آمپر بزنید! چون زور آداپتور نمی‌رسه، داغ می‌کنه و می‌سوزه (و ممکنه دستگاه هم هی خاموش روشن بشه). اینجا باید حتما ۵ آمپر بخرید.

 انواع آداپتور (شکل ظاهری)

حالا که بحث فنی رو بستیم، بریم سراغ قیافشون. تو بازار آداپتورها چند مدلن:

 ۱. آداپتور سوئیچینگ

همینایی که هممون تو خونه داریم. سبکن، ارزونن و بازدهی بالایی دارن. معمولاً مستقیماً میرن تو پریز (دیواری) یا یه سیم دارن (بین‌راهی).

 ۲. آداپتور صنعتی (فلزی)

آداپتور های صنعتی شبیه یه قوطی فلزی سوراخ‌سوراخ (مشبک) هستن. سیم ندارن و باید خودتون سیم برق رو با پیچ‌گوشتی به ترمینال‌هاش وصل کنید. معمولاً آمپر بالایی دارن (۱۰، ۲۰، ۳۰ آمپر) و برای پروژه‌های دوربین مداربسته استفاده میشن که یه آداپتور مرکزی برای همه دوربین‌ها بذارن.

۳. آداپتور UPS دار

آداپتور های UPS دار یه باتری بکاپ هم تو دلشون دارن. اگه برق بره، دستگاه رو تا چند ساعت روشن نگه می‌دارن. برای دزدگیر و دوربین خیلی واجبه.

۴. آداپتور لپ‌تاپی (بین‌راهی)

آداپتورهای لپ تاپی ۵ آمپر معمولاً این شکلی‌اند. یه آجر مشکی وسط سیمه. چون سنگینن نمی‌تونن مستقیم برن تو پریز و میفتن.

نکات خرید آداپتور اصل (کلاه سرتون نره!)

بازار پر از آداپتورهای فیکه. روش مینویسه 2A ولی بازش می‌کنی می‌بینی برد توش مال شارژر موبایل ۱ آمپره!

•  وزن: آداپتور خوب باید یه سنگینی خاصی داشته باشه. اگه خیلی سبکه و تو دست حس توخالی بودن میده، فیکه.
•  سیم ضخیم: آداپتور ۵ آمپر باید سیم خروجی کلفتی داشته باشه. اگه سیمش نازک مثل نخ دندون بود، بدونید اون ۵ آمپر الکیه و سیم ذوب میشه.
•  گارانتی: سعی کنید برندهای معتبر با گارانتی تعویض بخرید. آداپتور بی‌نام و نشان ریسک سوختن دستگاهتون رو داره (چون ممکنه یهو ولتاژ بالا بفرسته).

 سوالات متداول

۱. آداپتور ۵ آمپر برق بیشتری مصرف می‌کنه؟

خیر. اگه به یه دستگاه کم‌مصرف وصلش کنید، به اندازه همون مصرف برق کنتور میندازه. فقط وقتی برق زیاد مصرف می‌کنه که از تمام زورش کار بکشید.

 ۲. می‌تونم برای مودم ۱۲ ولت از آداپتور لپ‌تاپ ۱۹ ولت استفاده کنم؟

خیرررر! گفتیم که ولتاژ باید دقیق باشه. ۱۹ ولت مودم ۱۲ ولتی رو در جا کباب می‌کنه و دودش بلند میشه. آمپر مهم نیست بالا باشه، ولی ولتاژ شوخی‌بردار نیست.

 ۳. آداپتورم داغ می‌کنه، طبیعیه؟

اگه گرم میشه طبیعیه. اما اگه انقدر داغ میشه که دست رو می‌سوزونه یا بوی پلاستیک داغ میده، یعنی آمپرش کمه یا خرابه و داره جون می‌کنه. سریع عوضش کنید با یه آمپر بالاتر.

نتیجه‌گیری

خب رفقا، خلاصه کلام اینه:

اگه آداپتور دستگاهتون سوخت یا گم شد، اول ولتاژ رو چک کنید (باید یکی باشه). بعد آمپر رو چک کنید. اگه آمپر آداپتور جدید مساوی یا بیشتر از قبلی بود، با خیال راحت بزنید به برق.

آداپتور ۵ آمپر نه تنها دستگاه ۲ آمپر رو نمی‌سوزونه، بلکه چون فشار کمتری روشه، خنک‌تر کار می‌کنه و بیشتر عمر می‌کنه. تنها عیبش اینه که یه کم گرون‌تره و جاگیرتر.

امیدوارم دیگه ترسی از تعویض آداپتور نداشته باشید و سوالاتتون درمورد تفاوت آداپتور 2 آمپر و 5 آمپر به پاسخ مناسب رسیده باشه