سانورتر چیست؟ (تفاوت کلیدی با اینورتر) + راهنمای خرید و نصب

در سال‌های اخیر، با افزایش قطعی برق و بالا رفتن تعرفه‌های انرژی در ایران، واژه‌ای جدید در بازار لاله زار و بین نصابان سیستم‌های خورشیدی شنیده می‌شود: «سانورتر». اما این دستگاه دقیقاً چیست؟ آیا همان اینورتر است با نامی جدید؟ یا یک تکنولوژی انقلابی که شما را از شبکه برق بی‌‌نیاز می‌کند؟

اگر قصد دارید برای ویلای خود برق خورشیدی تامین کنید یا یک سیستم برق اضطراری (UPS) قدرتمند برای منزل و محل کار خود راه‌اندازی کنید، خرید سانورتر هوشمندانه‌ترین تصمیمی است که می‌توانید بگیرید. در این مقاله جامع، ما جعبه سیاه این دستگاه را باز می‌کنیم و به شما می‌گوییم چرا خرید جداگانه اینورتر و شارژ کنترلر، در سال ۲۰۲۶ دور ریختن پول است.

سانورتر چیست؟

سانورتر (Solar Inverter) یک دستگاه ترکیبی "همه در یک" است که سه وظیفه اصلی را همزمان انجام می‌دهد: تبدیل برق باتری به شهری (اینورتر)، مدیریت شارژ پنل‌های خورشیدی (شارژ کنترلر) و شارژ باتری‌ها از طریق برق شهر یا ژنراتور شارژر AC

تفاوت با اینورتر معمولی: برخلاف اینورترهای ساده که فقط مبدل ولتاژ هستند، سانورتر مجهز به سیستم مدیریت هوشمند انرژی است و می‌تواند اولویت مصرف را بین خورشید، باتری و برق شهری جابجا کند.

انواع بر اساس موج: سانورترها به دو نوع تمام سینوسی (مناسب برای وسایل حساس مثل یخچال و پمپ) و شبه سینوسی تقسیم می‌شوند.

تکنولوژی شارژ: مدل‌های MPPT تا ۳۰٪ کارایی بیشتری نسبت به مدل‌های قدیمی PWM دارند و برای سیستم‌های دائمی پیشنهاد می‌شوند.

مزیت اصلی: کاهش هزینه‌های سیم‌کشی، اشغال فضای کمتر و قابلیت اطمینان بالاتر در سیستم‌های برق اضطراری و ویلایی.

سانورتر (اینورتر خورشیدی) به زبان ساده

سانورتر (Sanverter) که در اصطلاح جهانی به آن All-in-One Hybrid Inverter می‌گویند، مغز متفکر سیستم‌های خورشیدی مدرن است. تصور کنید به جای اینکه ۳ دستگاه جداگانه بخرید و با سیم‌کشی‌های پیچیده آن‌ها را به هم وصل کنید، همه آن‌ها را در یک باکس دیواری شیک و هوشمند داشته باشید.

چرا به آن سانورتر می‌گویند؟

واژه "سانورتر" در بازار ایران ترکیبی خلاقانه از دو کلمه Sun (خورشید) و Inverter (مبدل) است. این دستگاه در واقع تجمیع سه قطعه حیاتی زیر در یک پکیج واحد است:

اینورتر (Inverter): تبدیل برق DC باتری (۱۲، ۲۴ یا ۴۸ ولت) به برق AC شهری (۲۲۰ ولت).

شارژ کنترلر خورشیدی (Solar Charge Controller): مدیریت برق تولیدی پنل‌ها برای شارژ امن باتری‌ها.

شارژر برق شهر (AC Charger): قابلیت شارژ کردن باتری‌ها با استفاده از برق موتور برق یا شبکه سراسری در روزهای ابری.

تفاوت حیاتی سانورتر با اینورتر معمولی چیست؟

بسیاری از کاربران به اشتباه فکر می‌کنند سانورتر همان اینورتر است. تفاوت اینجاست:

اینورتر معمولی: فقط یک کار انجام می‌دهد؛ برق باتری را می‌گیرد و به برق ۲۲۰ ولت تبدیل می‌کند. اگر باتری خالی شود، اینورتر خاموش می‌شود. هیچ کنترلی روی پنل خورشیدی یا برق شهر ندارد.

سانورتر: یک مدیر انرژی تمام عیار است. سانورتر می‌تواند تصمیم بگیرد که الان خانه شما با برق خورشید روشن شود، با باتری، یا با برق شهر. همچنین می‌تواند به صورت اتوماتیک وقتی برق قطع شد، بدون اینکه کامپیوتر شما خاموش شود (در کمتر از ۱۰ میلی‌ثانیه)، روی باتری سوییچ کند.

 

کاربرد سانورتر

سانورترها دیگر فقط مخصوص ویلاهای دور افتاده نیستند. امروزه کاربرد آن‌ها بسیار وسیع شده است:

• ویلاهای آفرود (Off-Grid): جایی که اصلا برق شهری وجود ندارد.
• سیستم‌های برق اضطراری شهری: جایگزین UPSهای قدیمی برای زمان قطع برق (با قابلیت شارژ سریع‌تر و عمر بیشتر).
• کمپرها و کاروان‌های مسافرتی: برای تامین برق ۲۲۰ ولت یخچال و تلویزیون در سفر.
• کاهش هزینه برق: استفاده از برق خورشید در ساعات اوج مصرف (پیک بار) برای کاهش قبض برق کارگاه‌ها و منازل.

انواع سانورتر بر اساس تکنولوژی شارژ

مهم‌ترین فاکتور در قیمت و کارایی سانورتر، نوع «شارژ کنترلر» داخلی آن است. اینجا جایی است که نباید کلاه سرتان برود.

 جدول مقایسه تکنولوژی شارژ (PWM vs MPPT)

ویژگی	سانورتر PWM	سانورتر MPPT
راندمان تبدیل انرژی	65% تا 75%	94% تا 99%
تولید برق در هوای ابری	بسیار ضعیف	بسیار عالی
تلفات انرژی	بالا	بسیار ناچیز
طول عمر باتری	متوسط	طولانی
هزینه خرید	ارزان و اقتصادیی	گران تر
مناسب برای	سیستم های کوچک و روشنایی ساده	یخچال، پمپ، ویلا و مصارف دائم

سانورتر PWM؛ ارزان اما با اتلاف انرژی

تکنولوژی PWM (Pulse Width Modulation) نسل قدیمی شارژ کنترلرهاست.

عملکرد: مثل یک کلید هوشمند عمل می‌کند که ولتاژ پنل را به زور پایین می‌آورد تا به ولتاژ باتری برسد.

معایب: اتلاف انرژی بالا (حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد برق پنل هدر می‌رود).

کاربرد: فقط برای سیستم‌های کوچک و ارزان (مثلاً روشنایی یک کانکس نگهبانی) توصیه می‌شود

سانورتر  MPPT؛ راندمان ۹۹% برای مصارف دائمی

تکنولوژی MPPT (Maximum Power Point Tracking) یعنی ردیابی نقطه حداکثر توان.

عملکرد: این سانورترها دارای یک مبدل DC-to-DC داخلی هستند که ولتاژ و جریان را طوری تنظیم می‌کنند که "تمام" توان تولیدی پنل دریافت شود.

مزایا: تا ۳۰ درصد تولید برق بیشتر نسبت به PWM، خصوصاً در هوای ابری یا صبح زود.

کاربرد: برای تمام ویلاها، خانه‌ها و سیستم‌هایی که می‌خواهید یخچال، کولر و تلویزیون روشن کنید، الزامی است.

 

کدام تکنولوژی برای ایران مناسب‌تر است؟

با توجه به اینکه دمای هوا در اکثر نقاط ایران بالاست و پنل‌های خورشیدی در گرما افت ولتاژ دارند، سانورتر MPPT برای ایران حکم کیمیا را دارد. سانورتر PWM در گرمای تابستان ایران به شدت دچار افت راندمان می‌شود. اگرچه قیمت MPPT بالاتر است، اما با خرید پنل کمتر، همان خروجی را می‌گیرید و در درازمدت هزینه‌تان کمتر می‌شود.

---

 موج خروجی سانورتر؛ قاتل یا ناجی لوازم برقی؟

وقتی سانورتر برق ۲۲۰ ولت تولید می‌کند، کیفیت این برق (شکل موج) بسیار مهم است.

سانورتر تمام سینوسی (Pure Sine Wave) چیست؟

برق شهری دارای موجی نرم و سینوسی است. سانورترهای تمام سینوسی، برقی تولید می‌کنند که دقیقاً (و گاهی تمیزتر) از برق شهر است.

 چرا مهم است؟ تمام وسایل برقی دارای موتور (یخچال، کولر، پمپ آب، ماشین لباسشویی) و وسایل حساس (تلویزیون LED، لپ‌تاپ) فقط با این موج کار می‌کنند. 

چرا نباید سانورتر شبه سینوسی را به یخچال وصل کرد؟

سانورترهای ارزان قیمت شبه سینوسی یا Modified Sine Wave موجی پله‌ای و مربعی تولید می‌کنند.

خطر: اتصال این سانورتر به یخچال باعث می‌شود موتور یخچال "داغ" کند، صدای "وزوز" بدهد و در نهایت بسوزد. همچنین شارژرهای لپ‌تاپ و لامپ‌های LED در این حالت به شدت آسیب‌پذیرند.

توصیه اکید: برای مصارف خانگی و ویلایی، فقط و فقط سانورتر تمام سینوسی بخرید. مدل‌های شبه سینوسی فقط برای روشنایی رشته‌ای و المنت‌های حرارتی مناسبند.

قابلیت‌های هوشمند سانورتر که فروشنده‌ها نمی‌گویند

این ویژگی‌ها هستند که سانورتر را به یک ربات هوشمند تبدیل می‌کنند.

اولویت‌بندی مصرف  (Output Source Priority)

در تنظیمات سانورتر می‌توانید مشخص کنید که برق خروجی چطور تامین شود:

SOL (Solar First):اولویت با خورشید است. اگر زور خورشید نرسید، از باتری کمک بگیر. (مناسب مناطق بدون برق).

UTI (Utility First):اولویت با برق شهر است. اگر برق رفت، برو روی باتری. (مناسب برای حالت UPS).

SBU (Solar-Battery-Utility):هوشمندترین حالت. تا جای ممکن از خورشید و باتری استفاده کن تا قبض برق نیاید، اگر باتری تمام شد، سوییچ کن روی برق شهر.

 قابلیت کار بدون باتری  (Battery-less Operation)

این جدیدترین ترند سال ۲۰۲۶ است. سانورترهای نسل جدید می‌توانند در طول روز، حتی اگر باتری نداشته باشید یا باتری خراب باشد، مستقیماً برق پنل را به مصرف‌کننده بدهند. این ویژگی هزینه‌های اولیه خرید باتری را برای کسانی که فقط مصرف روزانه دارند (مثل آبیاری باغ) حذف می‌کند.

اتصال به موتور برق و ژنراتور  (Dry Contact)

پشت سانورترهای حرفه‌ای یک پورت به نام "Dry Contact" وجود دارد. اگر سانورتر را به یک دیزل ژنراتور اتوماتیک وصل کنید، وقتی شارژ باتری‌ها در شب تمام شود، سانورتر خودش فرمان استارت به ژنراتور می‌دهد، باتری‌ها را شارژ می‌کند و سپس ژنراتور را خاموش می‌کند!

---

 راهنمای محاسبه توان سانورتر

خرید سانورتر ضعیف یعنی خاموشی مدام، و خرید سانورتر بیش از حد قوی یعنی هدر دادن پول.

 تفاوت کیلووات (KW) با کاوا (KVA) در خرید سانورتر

این بزرگترین ترفند بازاریابی فروشندگان است.

 KVA (کاوا): توان ظاهری دستگاه است.

 KW (کیلووات): توان واقعی دستگاه است.

 ضریب توان (Power Factor): اکثر سانورترها ضریب توان ۰.۸ یا ۱ دارند.

 مثال: یک سانورتر 5KVA با پاور فکتور ۰.۸، در واقع ۴۰۰۰ وات (4KW) قدرت دارد، نه ۵۰۰۰ وات! همیشه هنگام خرید به عدد KW دقت کنید، نه عدد درشت روی جعبه.

 

نحوه محاسبه جریان ضربه برای کولر گازی و کف‌کش

وسایل موتوری در لحظه استارت، ۳ تا ۵ برابر توان نامی خود برق می‌کشند.

 کولر گازی ۲۴۰۰۰: مصرف دائم ۲۵۰۰ وات، اما در لحظه استارت حدود ۷۰۰۰ وات برق می‌خواهد.

 نکته: سانورتر شما باید بتواند "Surge Power" یا توان لحظه‌ای را تحمل کند. خوشبختانه اکثر سانورترها می‌توانند برای ۵ ثانیه تا ۲ برابر توان خود را تحمل کنند. برای یک ویلا با کولر گازی و یخچال، حداقل سانورتر ۵ کیلووات (۵۰۰۰ وات) نیاز دارید.

 بهترین برندهای سانورتر در بازار ایران

بازار ایران پر از برندهای متفرقه چینی است، اما دو برند امتحان خود را پس داده‌اند:

 گرووات (Growatt): غول کیفیت و قیمت

گرووات (Growatt) یکی از ۳ برند برتر جهان است که در ایران هم نمایندگی و خدمات خوبی دارد.

 مزایا: سخت‌افزار بسیار جان‌سخت، نرم‌افزار مانیتورینگ عالی (کنترل با موبایل از راه دور)، بازدهی واقعی MPPT بالا.

 مدل‌های محبوب: سری SPF 5000 ES که قابلیت کار بدون باتری را هم دارد.

 راگی (Ragger): محبوب دل‌ها

سانورتر راگی (Ragger) در بازار ایران به عنوان گزینه‌ای خوش‌قیمت و باکیفیت شناخته می‌شود. این برند در واقع سفارش‌سازی شده برای شرایط ایران است.

 مزایا: قیمت پایین‌تر نسبت به گرووات، منوی کاربری ساده، قطعات یدکی فراوان در بازار لاله زار. اگر بودجه محدودتری دارید و یک دستگاه "کار راه انداز" و قوی می‌خواهید، راگی انتخاب اول نصابان است.

 جدول مقایسه برندهای برتر بازار ایران (گرووات vs راگی)

شاخص مقایسه	سانورتر گرووات	سانورتر راگی
کشور سازنده	چین	چین (سفارش ایران)
دقت شارژر MPPT	فوق العاده بالا	بالا و قابل قبول
قابلیت کار بدون باتری	دارد	ندارد
نرم افزار مانیتورینگ	اپلیکیشن موبایل اختصاصی	نمایشگر LCD روی بدنه
خدمات و قطعات	نمایندگی معتبر و قطعات اورجینال	فراوان در بازار
بازه قیمتی	رده قیمتی بالا	رده قیمتی متوسط
پیشنهاد کارشناسان کالاپی	برای سیستم های حساس و عمر طولانی	برای ویلاهای شخصی با بودجه محدود

مشکلات رایج سانورتر و کدهای خطا

نترسید! سانورتر زبان خودش را دارد.

علت بوق ممتد سانورتر و چراغ قرمز  Fault

کد ۰۴ (Low Battery): باتری خالی شده است. مصرف‌کننده‌ها را خاموش کنید تا شارژ شود.

 کد ۰۷ (Overload): بیشتر از زور دستگاه از آن بار کشیده‌اید. (مثلاً روشن کردن اتو و جاروبرقی همزمان).

 کد ۰۹ (Bus Soft Start Fail): مشکل داخلی دستگاه (نیاز به تعمیرکار).

چرا سانورتر باتری را شارژ نمی‌کند؟

۱. فیوز بین پنل و سانورتر سوخته است. ۲. تنظیمات نوع باتری (Flooded, AGM, User) اشتباه است. ۳. ولتاژ پنل‌ها به حد نصاب نرسیده (مثلاً در هوای ابری).

فن سانورتر کی روشن می‌شود؟

فن‌های سانورتر هوشمند هستند. آن‌ها فقط زمانی روشن می‌شوند که دمای دستگاه بالا برود (مثلاً هنگام شارژ سنگین باتری یا مصرف زیاد). اگر فن خاموش است، یعنی دستگاه خنک است؛ نگران نباشید.

---

هزینه راه‌اندازی سانورتر

قیمت خودِ دستگاه سانورتر فقط بخشی از ماجراست. برای یک سیستم کامل (مثلاً ۳ کیلووات) شما نیاز دارید به:

دستگاه سانورتر ۳ کیلووات: (حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان - بسته به نرخ ارز).

باتری خورشیدی: (گران‌ترین بخش، معمولاً ۲ یا ۴ عدد باتری ۱۰۰ آمپر).

پنل خورشیدی: (بسته به نیاز شارژ). نکته طلایی: شما می‌توانید سانورتر را امروز بخرید و به عنوان UPS استفاده کنید، و ماه بعد باتری و پنل را اضافه کنید. این قابلیت ماژولار بودن، بهترین ویژگی سانورتر است.

---

سوالات متداول

۱. آیا سانورتر می‌تواند کنتور برق را برعکس کند؟

(تزریق به شبکه) اکثر سانورترهای «آف‌گرید» (Off-Grid) که در بازار ویلایی استفاده می‌شوند، این قابلیت را ندارند. برای فروش برق به اداره برق، باید از اینورترهای «آن‌گرید» (On-Grid) یا سانورترهای هیبریدی خاص دوطرفه استفاده کنید که مجوز اداره برق را نیاز دارند.

۲. آیا می‌توانم باتری ماشین را به سانورتر وصل کنم؟

از نظر فنی بله، اما اکیداً توصیه نمی‌شود. باتری ماشین (استارتی) برای لحظه‌ای جریان دادن طراحی شده، نه برای تخلیه مداوم. اتصال باتری ماشین به سانورتر عمر باتری را به کمتر از ۶ ماه می‌رساند و ممکن است بخارات اسیدی سمی در محیط خانه آزاد کند. فقط از باتری‌های ژل، سیلد اسید یا لیتیوم دیپ‌سایکل (Deep Cycle) استفاده کنید.

 ۳. عمر مفید یک سانورتر چقدر است؟

یک سانورتر باکیفیت (مثل گرووات) اگر در محیطی خشک، بدون گرد و غبار و با دمای مناسب نصب شود، بین ۱۰ تا ۱۵ سال عمر مفید دارد. بزرگترین دشمن سانورتر، گرد و غبار (که باعث داغ شدن می‌شود) و رطوبت است.

 ۴. آیا می‌توان تعداد پنل‌ها را در آینده افزایش داد؟

بله، به شرطی که ولتاژ مدار باز (VOC) پنل‌ها از حداکثر تحمل ورودی سانورتر بیشتر نشود. همیشه هنگام خرید، سانورتری بخرید که ظرفیت ورودی پنل آن کمی بیشتر از نیاز فعلی‌تان باشد تا دستتان برای ارتقا باز باشد.

 ۵. فرق سانورتر ۵۰۰۰ با ۳۰۰۰ در چیست؟ فقط قدرت؟

علاوه بر قدرت خروجی، معمولاً ولتاژ سیستم باتری هم فرق می‌کند. سانورتر ۳۰۰۰ معمولاً ۲۴ ولت است (۲ باتری)، اما سانورتر ۵۰۰۰ معمولاً ۴۸ ولت است (۴ باتری). این یعنی هزینه باتری شما در مدل ۵۰۰۰ دو برابر خواهد بود.

---

نتیجه‌گیری

سانورتر دیگر یک کالای لوکس نیست؛ بلکه بیمه‌نامه انرژی خانه شماست. چه برای فرار از تاریکی قطعی برق و چه برای لذت بردن از سکوت ویلا بدون صدای موتور برق، سانورتر بهترین همسفر شماست. اگر برای محاسبه توان دقیق مورد نیازتان شک دارید و نمی‌دانید مدل ۳ کیلووات برایتان کافیست یا ۵ کیلووات، پیشنهاد می‌کنیم لیست وسایل برقی خود را یادداشت کنید و همین حالا با کارشناسان فنی ما تماس بگیرید. یک مشاوره ۵ دقیقه‌ای رایگان، می‌تواند جلوی ضرر میلیونی ناشی از خرید اشتباه را بگیرد.

برای مشاهده قیمت روز انواع سانورترهای MPPT و تمام سینوسی با گارانتی معتبر، به بخش سانورتر فروشگاه مراجعه کنید.